De Buisraillift

doet het zware tilwerk
Een slimme versie van een buisraillift tilt verwarmingsbuizen op tijdens de teeltwisseling, zowel arbeidsverlichtend en arbeidsbesparend. Het apparaat laat ze ook weer netjes zakken, na de schoonmaak en het loopfolie wisselen. Zwaar tillen door personeel behoort tot het verleden.

Ieder jaar komt de zware klus weer terug: het tijdens de teeltwisseling omhoog halen van de buisrail, om de buizen met steunen goed schoon te kunnen maken. Later is dezelfde inspanning opnieuw nodig bij het weer laten zakken. Komkommer- en herfsttomatenteler Peter Aarts van Groentekwekerij ’t Bleekerven in Asten-Heusden (N.-Br.): “En het komt ook nog eens bijna altijd op dezelfde personen terecht.” Het betekende bijvoorbeeld dat, in elk pad van 160 meter lang, twee man steeds zeventien keer door de knieën moesten om ruim 120 kilo omhoog te tillen, met een derde man die de buizen dan in de ophanghaken (A-haken) hing. En dat voor in totaal ongeveer 50 kilometer buisrail op het 10 hectare grote bedrijf.
De teler had met zijn gewaskapwagen van WN Innovaties, waarmee het gewas van 3 hectare komkommers in 12,5 uur arbeidsvriendelijk te ruimen valt met slechts 40 manuren, al de ervaring dat het arbeidsverlichtend en planmatig kunnen werken enorm prettig werkt. Daarom vroeg hij aan bedenker Wiel Nies of die niet ook een mechanische oplossing kon verzinnen voor het zware tilwerk van de buisrail. “Dat is beter dan met z’n allen even flink aanpakken en de rug belasten. Ik wilde zo’n gemechaniseerde oplossing puur uit oogpunt van arbeidsverlichting.” Dat de uitgedachte en ontworpen mechanische buisraillift in de praktijk ook nog eens arbeid blijkt te besparen, is een prettig bijkomend voordeel.

De lift neemt het tilwerk op zich
Foto: Peter Visser

De teler had Nies de uitdaging meegegeven om de verwarmingsbuizen van een hectare kas binnen een dag (8 werkuren) te kunnen liften. Het uiteindelijke resultaat blijkt dat nog te overtreffen. Met drie stuks van de ontworpen buisrailliften (voldoende voor het bedrijf van 10 hectare) bleek in een afdeling van 3 hectare (met vier buisraillussen per tralie) de 15,5 kilometer aan buisrail daar in 20 uur gelift te kunnen worden.

Liften en reinigen

Bij het opheffen is slechts één man per buisraillift nodig. Die buisraillift is aan de voorkant voorzien van een arm, met daarop twee rollen waar de beide buizen van de verwarmingslus doorheen lopen. Deze arm zorgt voor de stuurrichting, zodat de kar op zwenkwielen altijd heel netjes de buisrail in de lengterichting blijft volgen. Met een lifthaak aan een lier wordt de buisrail opgetakeld tot de gewenste hoogte, waarna de buizen in een A-haak aan een verticale kabel worden opgehangen. Dan rijdt de buisraillift naar het volgende ophangpunt, en herhalen de handelingen zich. In elke tralie blijft één van de buisraillussen op de grond liggen. Daar kan een spuitrobot dan overheen rijden, om alle omhoog gehaalde buisrail met steunen goed schoon te spuiten, samen met de teeltgoten in die tralie. Bij ’t Bleekerven is dit een combinatie van eerst goed afspuiten, enaanvullend nog een keer in het schuim zetten. Naderhand wordt in elke tralie de laatste buisrail gelift, die apart wordt gereinigd met een haspel op het betonpad en een lichtgewicht slang. Daarna is alles gereed om het nieuwe loopfolie te trekken, om vervolgens de buisrail weer te laten zakken. Waarbij het personeel fluitend aan dat laatste begint, in plaats van te zuchten dat er een tweede ronde tilwerk aankomt.

Voorheen, bij het handmatig tillen en laten zakken, moest je er tijdens de teelt altijd nog een keer langs om alle buizen recht te leggen.”

Twee handelingen ineen

Het bovenstaande liftproces wordt bij het netjes laten zakken in de omgekeerde volgorde uitgevoerd. Aarts: “Alleen wordt dan aan elke buisraillift een tweede mantoegevoegd. Daardoor kunnen we in dezelfde werkgang een aantal handelingen tegelijk uitvoeren.” Anders zouden die nog naderhand apart uitgevoerd moeten worden met extra personeel.
Ten eerste kan die tweede man de A-haken losmaken van de kabels en de haken op de buisrailheffer hangen, zodat deze direct al meegaan naar het betonpad. Ten tweede plaatst hij een horizontale tijdelijke afstandhouder. Aan de ene kant komt deze tegen de vorige – al helemaal goed recht neergelegde – buisrail. Aan de andere kant drukt hij de buizen (die in de buisraillift liggen) tegen de afstandhouder aan, als die buizen bijna aan de grond zijn. 

Hierdoor komen alle buizen, tijdens het laatste stukje op het loopfolie laten zakken, direct kaarsrecht te liggen in de lengterichting. Aarts: “Voorheen, bij het handmatig tillen en laten zakken, moest je er tijdens de teelt altijd nog een keer langs om alle buizen recht te leggen.”
Als de drie buisrailliften hun werk hebben gedaan, rijdt iemand op een schaarwagen over de neergelegde buisrail om de tijdelijke ophangkabels weg te halen. Direct gevolgd door de ploeg die weer nieuwe matten op de teeltgoten gaat leggen. Ook de nieuwe stekers worden weer in de druppelleidingen gestoken. “Nu het buisrail heffen zo arbeidsvriendelijk is geworden, is dat laatste nu de meest arbeidsintensieve klus van de teeltwisseling geworden. Het is niet zwaar, maar wel precisiewerk.”

De buisrail worden direct op de juiste onderlinge afstand weggelegd
Foto: Peter Visser

Jaarlijks voordeel

De buisraillift is leverbaar voor zowel 42,5 als 55 centimeter buisrailmaat. De lier, die met zijn 0,6 kW vermogen tot 600 kilo kan tillen, wordt aangedreven door een geluidsarme 1 kWh benzinegenerator, die tevens voor de aandrijving bij het rijden zorgt. Een ledschijnwerper zorgt dat desgewenst ook ’s avonds of ’s morgens vroeg gewerkt kan worden.  Aarts: “Het is eenmalig een investering in iets dat je jaarlijks maar heel kort gebruikt. Maar als je het niet doet, komen elk jaar die extra arbeidsuren en die arbeidsbelasting weer terug.”

Meer weten?

Aarzel niet om vrijblijvend een mail te sturen!